VAZNI SVETSKI DOGADJAJI PO GODISNJOJ TABELI Opcije

[mesecina38]

PRE NASE ERE




1000.
Fenicani su pronasli staklo

800.
Osnivanje Kartagine

753.
Osnivanje Rima

745.
Titlat Piliser III pobeduje Vaviloniju i osnova novu Arisirsku drzavu

738.
Izraelski krlja Menehem otkupljuje se od Tiglat Pilisera III

735.
Pojavljuju se grcke naseobine u Siciliji

726.
Po pisanim podatcima, odrzane su prve olimpijske igre u staroj grcko u cast boga Zevsa.Igre su i ubuduce odrzavanje po utvrdenim pravilima. Izmedu ostalih pravila koja su se postovala isticemo sledece : (a) Za vreme odrzavanja igara izmedu zaracenih grckh drzava vladao je sveti mir. ( Igre su uvek odrzavane na istom mestu, na stadionu koji je i danas sacuvan. Nezna se tacno kada je olimpijski stadion sagraden. Dimenzije su mu 210 metara duzina, 29 metara sirina. Starija mesta su bila obelezena u kamenu. Gledaoci su se smestali na padini planine Chronos, odakle su posmatrali tok takmicenja. Olimpijske igre odrzavane su svake cetvrte godine. Prisustvo zena na igrama kaznjavano je smrcu. Pobednici igara slavljeni su kao nacionalni heroji, uzivali su privilegije, ukazivane su im razne pocasti, privredivane svecanosti a pesnici su ih opevali i slavili. Pobedniku je darivan venac napravljen od maslinovog lisca kao simbol pobede. Drzava Atina nagradivala je pobednika novcano sa 500 drahmi i dozivotnom besplatnom opskrbom u Atinskom pritaneumu. Pojededine porodice sa kolena na koleno davale su izvrsne takmicare i pobednike olimpijskih takmicenja. Takvi su bili otac, sin pa i unuk porodice Kalipeteria i Diagorasa sa Rodosa.

722.
Saragon II deli Asircima gvozdeno oruzje

721.
Saragon II odvodi u ropstvo Izraelce

704.
Senaherib, sin Saragona II stipa na presto

701.
Senaheribova vojska strada na pohodu za Egipat od kuge

667.
Sardanapal stupa na presto

664.
Psametih I uspostavlja slobodu Egipta i osniva XXVI dinastiju koja vlada do 610 godine. U borbi sa Sirijom pomaze ga Lidijska vojska koju je poslao Gig

608.
Egipatski kralj Mehon u bitci na Megidi pobeduje judejskog kralja Josiju

606.
Haldejci i Midani zauzimaju Ninivu. Osnivanje Haldejske drzave

604.
Nehon prodire do Eufrata, ali ga Navukodonocor obara sa prestola

586.
Navukodonosor odvlaci jevreje u Vavilon. Mnogi beze u Egipat i tamo se nastanjuju

550.
Posle Kiaksira Midanina dolazi Kir Persijanac, koji pobeduje Kreza. U ovo doba zive : Buda, Konfucije i Lao Tse

539.
Kir zauzima Vavilon i osnova Persijsko carstvo

527.
Smrt Pizitratova

525.
Kambiz pobeduje Egipat

521.
Darije I, sin Histakov, vlada od Helesponta do Inda. Njegov pohod protiv Skita

499.
Rodio se Perikle

490.
Bitka na Maratonu

484.
Rodio se Herodit. Eshil dobija prvu nagradu kao pesnik

480.
Bitke na Termopilima i Salamini

479.
Konacni poraz Persijanaca u bitkama na Plateji i Mikali

474.
Sicilijski Grci razaraju Etrusku mornaricu

470.
Manov put

465.
Ubijen Kserks

438.
Herodot cita svoju istoriju u Atini

431.
Peloponeski rat pocinje i traje do 404. godine

428.
Smrt Periklova, smrt Herodotova

427.
Pocetak Aristofanove karijere. Umro je 347. godine

401.
Anabaza (povlacenje Ksenofovih deset hiljada ljudi)

390.
Bren pljacka Rim

366.
Kamil gradi hram Konkordije

359.
Filip dolazi za kralja Makedonije

356.
Rodio se Filipov sin Aleksandar

338.
Bitka na Heroneji

336.
Makedonska vojska prodire u Aziju. Ubijen Filip - Aleksandar Veliki dolazi na presto. Bitka na Graniku.

333.
Bitka na Isu

332.
Aleksandar Makedonski ulazi sa vojskom u Egipat

331.
Bitka na Arbeli

330.
Ubijen Darije III

323.
Smrt Aleksandra Velikog

321.
Candragupta postize velike uspehe u Pandzabu. Rimnjani potuceni od Samicana.

303.
Candragupta suzbija Seleuka

285.
Smrt Ptolomeja Sotera

281.
Kralj Pir upada u Italiju

280.
Bitka na Herakleji

279.
Bitka na Auskulumi

278.
Pohod Galskih plemena u Malu Aziju, nastanjuju se u Galatiji.

275.
Pir se povlaci iz Italije

264.
Prvi Punski rat. Azroka zasniva svoju vlast u Beharu (vladao od 222. godine). U Rimu se prireduju prve borbe gladijatora

260.
Bitka na Mili

256.
Bitka na Eknomu

246.
si - Hvang Ti dolazi za kralja Tsina

241.
Bitka na Egatskim ostrvima. Zavrsen prvi Punski rat

225.
Bitka na Telamonu. Rimska vojska ulazi u Iliriju

220.
si - Hvang Ti dolazi za Kineskog cara

219.
Drugi Punski rat

216.
Bitka na Kani

214.
Pocinje izgradnja velikog Kineskog zida

210.
Umro si - Hvang Ti

202.
Bitka na Zami

200.
Sve do 197. Rim ratuje sa Makedonijom

192.
Rat sa Seleukidima

190.
Bitka na Magneziju

149.
Treci Punski rat. Jue - Hi-i upadaju u zapadni Turkestan

146.
Razaranje Kartagine. Razaranje Korinta

133.
Atal zavestava rimnjanima Pergam. Ubistvo Tiberija Graha

121.
Rat sa Jugutom zavrsen

102.
Marije (clan I triumirata) odbija upad Germana (Cimbara i Teurona)

100.
Marijev trijumf. Vu - Ti osvaja Taramsku kotlinu

89.
Svi slobodni stanovnici Italije postaju punopravni gradani Rima

86.
Umro Marije

78.
Umro Sula (clan I triumirata)

73.
Ustank robova predvodenih Spartakom

71.
Poraz i pogibija Spartaka

66.
Pompej sa Rimskom vojskom prodire do Kaspijskog jezera i do Eufrata, nailazi na Alane

64.
Umro Mitridat Pontski

53.
Kras gine kod Kare. Medu Partima se javljaju Mongolski elementi

48.
Julije Cezar pobeduje Pompeja na Farzalu

44.
15. Marta ubijen Julije Cezar

31.
Bitka na Aktijomu (Akcijumu)

27.
Oktavijan Avgust Cezar proglasen za vladara Rima




NOVA ERA




4.
Godina rodenja Isusa Nazarecanina (Isusa Hrista)

6.
Osnovana rimska pokrajna Mezija. Pokrajna se delila na Godnju i Donju Meziju. Gornja Mezija je danasnja Srbija, a donja Mezija je teritorija danasnje Bugarske

9.
Osnovana rimska pokrajna Panonija, granice Rimskog carstva pomaknute do Dunava

14.
Umro car Avgust, nasleduje ga Tiberije

30.
Isus Nazarecanin (Isus Hristos) razapet na krstu

37.
Smrt Tiberijeva. Na presto dolazi Kalugula (koje je dobio to ime od rimskog vojnika jer se rimska vojnicka cizma zvala kaligula)

41.
Kaligula ubijen

42.
Pretorijanci (naziv odreda carske vojske) dovode na presto Klaudija koji je prvi Rimski car koji dolazi na presto voljom vojske

54.
Klaudija na prestolu nasleduje Neron

61.
Bodiceja vrsi pokolj Rimske vojske u Britaniji

68.
Neron izvrsava samoubistvo. Posle Nerona na presto dolaze jedan za drugim : Galba, Oton pa Vitelije

69.
Vespazijan osniva dinastiju tzv. Flavijevaca

79.
Vespazijanov naslednik Tit stupa na presto

81.
Domicijan stupa na presto

84.
Severna Britanija pripaja se Rimu

96.
Nerva osniva dinastiju tzv. Antoninaca

98.
Trajan nasleduje Nervu na prestolu

102.
Pan - Cau na Kaspijskom jezeru. Indo - Skiti upadaju u severnu Indiju

117.
Trajanov naslednik Hadrijan stupa na carski presto Rimske imperije. Pod vladavinom Hadrijana Rimsko se carstvo prosiruje i dostize najvece prostranstvo

138.
Antonon Pije, nasleduje Hadrijana na rimskom prestolu. U doba njegove vladavine, plemena Indo - Skita razaraju i poslednje tragove Jelinske kulture u Indiji.

161.
Marko Aurelije stupa na rimski presto, nasledivsi Antonija Pija

164.
Pojavljuje se velika zaraza kuge koja besni po celoj Aziji

180.
Umro Marko Aurelije. Posle njegove smrti u rimskom carstvu nastaju pobune, ratovi sa susedima, napadi na rimske granice, nastaje stolece ratova i nemira u rimskom carstvu

220.
Kraj dinastije Han u Kini. Posle propasti dinastije Han u Kini nastaje doba rasula koje traje 400 godina

226.
Apdasir I, prvi sah iz loze Sasanida, unistava dinastiju Arsakida u Persiji

242.
Mani pocinje da propoveda svoju nauku

247.
Goti napadaju na Rimsko carstvo nadiruci preko Dunava

251.
Goti u ratovima sa Rimnjanima postizu znacajne pobede. Iste godine vlada car Decije

260.
Sapor I, drugi sah iz dinastije Sasanida, osvaja Antiohiju i zarobljava cara Valerijana

269.
Car Klaudije pobeduje Gote kod Nisa

270.
Aurelijan stupa na carski presto

272.
Zenobiju dovode kao zarobljencu u Rim. Kraj kratke slave Palmire

275.
Prob nasleduje Aurelijana na prestolu

276.
Goti ulaze u Pontu. Car Prob potiskuje Franke i Alemane

277.
Mani razapet na krstu u Persiji

284.
Dioklecijan stupa na Rimski presto

303.
Dioklecijan vrsi progon hriscana

311.
Galerije obustavlja gonjenje hriscana

313.
Milanski edikt

314.
Konstantin predsedava hriscanskom sabotu u Arlu

321.
Odbijeni novi napadi Gota na Rimsko carstvo

322.
Osnovanje Carigrada

323.
Konstantin predsedava Nikejskom saboru

337.
Vandali potisnuli Gotima i dobijaju dozvolu da se nastane u Panoniji. Konstantin Veliki prekrsten na samrtnoj postelji

354.
Rodio se sveti Avgustin

361.
Julijan pokusava da zavede Mitrajizam umesto hriscanske vere

379.
Teodosije Veliki - spanac dolazi za cara

390.
Strusen Cerapov kip u Aleksandriji

392.
Teodosije Veliki ujedinjuje pod svoju vlast Istocno i Zapadno Rimsko carstvo

393.
Teodosije Veliki zabranjuje Olimpijske igre u Grckoj

395.
Smrt Teodosija Velikog, Honorije i Arkadije opet dele carstvo. Jednom je stvarni gospodar Stilihom a drugom Alarik

410.
Vizigoti (zapadni Goti) predvodeni Alarikom, zauzimaju Rim

421.
Osnivanje Mletaka

425.
Vandali se nastanjuju u juznoj spaniji. Hundi dolaze u Panoniju, Goti u Dalmaciju, Vizigoti i Sveveti u Portugaliju i severnu spaniju. Anglosaksonci upadaju u Britaniju

429.
Vandali predvodeni Genzerikom upadaju u severnu Afriku

439.
Vandali zauzimaju Kartaginu

448.
Prisk posecuje Atilu

451.
Atila upada u Galiju ali kod Troa biva potucen od Franaka, Alemana i Rimnjana

453.
Atilina smrt

455.
Vandali pljackaju Rim

470.
Eftaliti upadaju u Indiju

476.
Odokar, kralj nekoliko zdruzenih Teftonskih plemena, porucuje Carigradu da nema vise cara na zapadu. Ove godine je ujedno i kraj zapadnog Rimskog carstva

480.
Rodio se sveti Benedikt

481.
Klovig (Klovi) u Francuskoj. Dinastija Merovinzana

483.
Stvaranje Nestorijanske crkve

527.
Justinian dolazi na presto

528.
Mihiragula (Eftalita) Indijski atila zbacen s vlasti

529.
Justinian zatvara atinske skole posle skoro hiljadu godina uspesnog rada. Justijanov vojskovoda Velizar zauzima Napulj

543.
Velika zaraza kuge u Carigradu

544.
Smrt svetog Benedikta

545.
Osnivanje Turskog carstva u Aziji

553.
Justinian proteruje Gote iz Carigrada. Kasnodor osniva svoj manastir

565.
Smrt Justijanova. Lombardi osvajaju veci deo severne Italije, ostavljajuci Ravenu i Rim Vizantiji. Turci cine kraj eftalitskoj vlati u zapadnom Turkmenstanu

570.
Roden Muhamed

578.
Pronaden lenger za ladu

579.
Prevlast Lombarda u Italiji

590.
Kuga besni u Rimu

610.
Car Iraklije stupa na presto

612.
Propovedanje Islama

618.
Dinastija Taing dolazi na vlast u Kini

619.
Horzij II drzi pod vlascu : Egipat, Jerusalim, Damask. Njegove vojske dolaze do Helesponta

622.
Bitka na Bardu

627.
Car Iraklije zadaje Persijancija strahovit poraz kod Ninive. Saveznici Meke opsedaju Medinu. Tan - Tsung na Kineski presto

628.
Kavad II ubija svog oca Horozija i seda sam na presto

629.
Juan - Hvang polazi na put za Indiju. Muhamed se vraca u Meku

632.
Smrt Muhamedova u Medini. Za kalifa dolazi Abu Bekr

634.
Abu Bekra nasleduje drugi kalifa Omar

635.
Car Tan - Tsung prima Nestorijance - Misijonare

636.
Bitka na Jarmuku. Arapi osvajaju Siriju

637.
Bitka na Kadesi

638.
Jerusalem se predaje Omaru

642.
Srmt cara Iraklija

644.
Dolazi na vlast treci kalif Otman

645
Juan - Hvan se vraca u Singkjang

655.
Arapi nanose tezak poraz Vizantijskoj mornarici

656.
Otman ubijen u Medini

661.
Ali ubijen. Za kalifa dolazi Muavija (inace prvi kalif iz dinastije Omajada)

668.
Kalifa Muavija napada na Carigrad sa mora. Teodor Terzanski postaje Zenterberski nadbiskup

675.
Poslednji pomorskinapad Muavije na Carigrad

687.
Pipin Heristalski, kraljevski "majordom" zaduzuje Auctraziju i Hebestriju

711.
Arapska vojska iz Afrike prelazi u spaniju

716.
U opsadi Carigrada od 716 di 717 Silejman, sin i naslednik Velida, ne uspeva da zauzme Carigrad. Dinastija Omajada dozivljava vrhunac svoje moci i pocinje da opada

721.
Karlo Martel dolazi za "majordoma". Vlast kalife Velida proteze se od Kine do Pirineja

732.
Karlo Martel pobeduje Arape ko Poatijea

735.
Umro Buda

743.
Velid II - neverni kalif

749.
Zdacena dinastija Omajada. Abdul Abas postaje prvi Abasidijski kalif. Pocetak raspadanja Arapskog carstva. Cela spanija pod vlascu Omajada

751.
Pipin krunisan za Franackog kralja

755.
Mucenicka smrt svetog Bonifacija

757.
Rimske crkve uvode orgulje prilikom vrsenja sluzbe

768.
Smrt Pipinova

771.
Karlo Veliki kralj samodrzac

774.
Karlo Veliki osvaja Lombardiju

776.
Karlo Veliki ulazi sa vojskom u Dalmaciju

786.
Harun Al Rasid, Abasidski kalif, ulazi u Bagdad i ostaje do 816 godine

787.
Uvodenje racunanja i pisanja Arapskim ciframa u Evropi

795.
Lav III dolazi za Rimskog papu i ostaje poglavar do 816 godine

800.
Papa Lav III Krunise Karla Velikg za cara

802.
Egbert, dotadasnji engleski emigrant na dvoru Karla Velikog, proglasava se za kralja Ueseksa (Vesseks)

811.
Bugarski Han Krum pobeduje i ubija cara Nicifora

814.
Smrt Karla Velikog, nasleduje ga Ludvig Pobozni

828.
Egbert postaje kralj Engleske

843.
Smrt Ludviga Poboznog. Raspad carstva Karolinzana. Sve do 962. godine nema redovnih rimskih careva, mada se povremeno pojavljuju kao kod pojedinih vojskovoda i ta titula

850.
Ove godine Pupik (Skandinavac) dolazi za vradara Novgoroda i Kijeva

853.
Boris postaje prvi kralj Bugarske, koji prima hriscanstvo i vlada sve do 888 godine

855.
Ruska (Normanska) mornarica opseda i ugrozava Carigrad

862.
Cirilo i Metodije sastavili slovensku azbuku

863.
Cirilo i Metodije (preveli prvi sveto pismo na slovenski jezik) postaju prvi slovenski episkopi

886.
Ugovor izmedu Engleskog kralja Alfreda i Danskog kralja Gugruna kojim se Dancima ustupa Dehlo (Dahelav)

904.
Ruska (Normanska) flota ponovo opseda i ugrozava Carigrad

911.
Vojvoda Ralf osvaja Normandiju

919.
Hajndrig XI postaje rimski papa i nalazi se na celu crkve sve do 936. godine

936.
Oton I postaje Nemacki kralj kao naslednik svog oca Hajndriha Pticara

941.
Ruska mornarica opseda Carigrad

955.
Jovan XII dolazi za rimskog papu

960.
U Kini dolazi na vlast severna dinastija Sung

962.
Rimski papa Jovan XII krunise kralja Otona I za cara Nemacke. Oton I je prvi u nizu careva Saksonaca

963.
Oton I, nemacki car, zbacuje sa poglavarstva crkve papu Jovana XII

969.
Ustanovljen posebni Fatamiski kalifat u Egiptu

973.
Na Nemacki presto dolazi Oton II

983.
Na Nemacki presto sada dolazi Oton III

987.
Hugo Kapet (Kape) postaje Francuski kralj, kralj Karolinske dinastije u Francuskoj

988.
Veliku Kijevski knez Vladimir prima hriscanstvo

998.
Rusi primaju hriscanstvo

1016.
Knut (Kanut) postaje kralj Engleske

1043.
Ruska mornarica ospedea i ugrozava Carigrad

1054.
Deoba hriscanske crkve na istocnu i zapadnu

1066.
Viljem, vojvoda Normanski osvaja Englesku

1071.
Preporod Islamske mocu pod seldzuckim Turcima. Bitka na Melasgirdu

1073.
hilderbrand dolazi za papu kao Grgur VII i ostaje na celu crkve do 1085. godine

1077.
Car Handrih IV klanja se papi kao pokajnik u Kanosi

1082.
Robert Gistar zauzima Drac

1084.
Robert Gistar pljacka Rim

1087.
Na celu katolicke crkve papa Urban II, sve do 1099. godine

1094.
Vlada zaraza kuge

1095.
Papa Urban II propoveda u Klermonu Prvi Krstaski rat

1096.
Pogibija svih ucesnika krstaskog rata

1099.
Gotfrid Bijanski zauzima Jerusalem. Paskal II dolazi za papu i ostaje na celu crkve sve do 1118. godine

1138.
Kina na vrhuncu svoje moci

1147.
Drugi krstaski rat. Osnivanje kraljevine Portugalije

1169.
Saladin postaje Egipatski sultan

1177.
Filip Barbarosa, priznaje u Mlecima vrhovnu vlast pape Aleksandra III

1187.
Sultan Saladin osvaja Jerusalem

1189.
Treci krstaski rat

1198.
Umro Averoj iz Kardove, slavni Arapski filozof. Inocentije dolazi za papu i ostaje na celu crkve sve do 1216. godine. Papa Inocentije postaje tutor maloletnom cetvorogodisnjem kralju Sicilije - Fidrihu II

1200.
Evropljani poceli da upotrebljavaju kompas.

1204.
Osnivanje Latinskog carstva u Carigradu

1206.
Katub osniva Arapsku drzavu u Delhiju. Osnovan Pariz.

1212.
Deciji krstaski rat

1214.
Dzingis - Kan zauzima Peking

1215.
Potpisana Magna cuarta libertatum

1216.
Honorije III dolazi za rimskog papu

1218.
Dzingis - Kan osvaja Harazmiju

1221.
Neuspeli peti krstaski rat. Krstasi se vracaju sa pohoda. Smrt svetog Dominika (Dominikanski red)

1226.
Smrt svetog Franje (Franjevacki red)

1227.
Dzingis - Kan umire kao gospodar oblasti koja se prostire od Kaspijskog jezera do Tihog okeana. Nasleduje ga Ogaj - Kan

1228.
Fridrih II preduzima sesti krstaski rat i osvaja Jerusalem

1234.
Mongoli potpomognuti carstvom Sunga, konacno pobeduju Kinu

1239.
Fridrih II po drugi put iskljucen iz crkve

1240.
Mongoli pustose Kijev. Rusi prinudeni da placaju danak Mongolima

1241.
Mongolska pobeda na Lignicu u sleskoj

1244.
Egipatski sultan ponovo zauzima Jerusalem zbog cega dolazi do sedmog krstaskog rata

1245.
Fridrix III ponovo iskljucen iz crkve. Gorstaci iz oblasti svica spaljuju novi zamak Habsburga

1250.
Sveti Luj Francuski iskupljen iz ropstva. Smrt Fridriha II poslednjeg cara dinastije Heonstaufena. U Nemackoj nastaje Interregnum koji traje sve do 1273. godinr

1251.
Magnu - Kan dolazi na mesto vrhunskog kana. Kublaj - Kan gospodar Kine

1258.
Hulagu - Kan zauzima i pustosi Bagdad

1260.
Kublaj - Kan dolazi na mesto vrhunskog Kana. Poraz Ketboge u Palestini

1261.
Grci preotimaju Carigrad i ruse Latinsko carstvo u Carigradu

1265.
Rodio se Dante Aligijeri

1269.
Kublaj - Kan preko brace Polo upucuje poslanicu rimskom papi

1273.
Rudolf Habsburski izabran za cara. svajcarci sklapaju savez za vecna vremena

1280.
Kublaj - Kan osniva dinastiju Juan u Kini

1292.
Umro Kublaj - Kan

1293.
Umro Roder Bekon, prorok opitne nauke

1294.
Bonifacije VIII dolazi za rimskog papu i stoju na celu crkve sve do 1303. godine

1295.
Marko Polo se vraca sa puta u Mletke (Veneciju)

1302.
Ekspanzija turskog carstva u Evropi

1303.
Smrt pape Bonificija VIII, posto ga je Gijen de Nogape ponizio u Avinjonu

1304.
Rodio se Petrarka

1308.
Umro Dans Skot

1309.
Osnovan papinski dvor u Avinjonu

1318.
Cetvorica Franjevaca spaljeni kao jeretici u Marselju

1346.
Dusan se krunise za prvog srpskog cara

1348.
Velika zaraza kuge (crna smrt)

1355.
Umro prvi srpski car Stefan Dusan

1358.
Ustanak u Francuskoj nazvan "Zarki"

1360.
U Kini pada dinastija Juan, a dolazi na vlast dinastija Ming koja vlada do 1644. godine

1369.
Tamerlan uzima titulu vrhovnog kana

1373.
Pronalazak hartije

1374.
Umro Petrarka

1377.
Papa Grgur XI se vraca u Rim

1378.
Velika sizma : razdoblje kada rimokatolicka crkva ima dvojicu papa : jednog u Rimu a drugog u Avinjonu. Urban IV u Rimu. Klementije u Avinjonu

1381.
Seljacki ustanak u Engleskoj. Uat Tejlor pogubljen pred kraljem Ricardom II. Pronalazak puscanog praha

1387.
Spaljen fra - Andeliko de Fijezole

1389.
Boj na Kosovu izmedu Srpske vojske pod vodstvom kneza Lazara i vojske turskog cara Murata. Srpska vojska je potucena. Od tada propada srpsko carstvo. Iste godine je pronadena puska

1398.
Jan Hus propoveda u Pragu Uiklifizam

1405.
Umro Tamerlan

1414.
Sabor u Kostanci i traje sve do 1418. godine

1415.
Spaljen Jan Hus

1417.
Okoncana velika sizma. Martin V dolazi za rimskog papu

1420.
Ustanak Husita. Papa Martin V propoveda krstaski rat protiv Husita

1431.
Husiti nanose strahovit poraz katolickim krstasima na Domzalicama. Sastaje se Bezelski sabor, poslednji formiran sabor u srednjem veku

1436.
Husiti zakljucuju sporazum sa crkvom

1439.
Bazelski sabor izaziva novi rascep u crkvi

1445.
Portugalci otkrivaju Kap Verde

1446.
Prve stampane knjige Kester u Harlemu

1452.
Roden Leonardo da Vinci

1453.
Turci pod vodstvom Muhameda II zauzimaju Carigrad

1480.
Ivan III veliki knez moskovski zbacuje jaram mongola

1481.
Sultan Muhamed II umire za vreme priprema za osvajanje Italije

1486
Dias obilazi Rt Dobre Nade

1492.
Kolumbo polazi da pronade pomorski put za Indiju. Iste godine iskrcava se na ostrvo Guanahani (San Salvador) tacno na dan 12. Oktobar. Pronalazak Amerike. Rodrigo Bordzija dolazi za rimskog papu kao Aleksandar Vi i ostaje na ceku crkve sve do 1503

1493.
Maksimilijan I dolazi za cara

1497.
Rodio se slikar Hans Holbajn

1498.
Vasko de Gama obilazi rt Dobre Nade i pronalazi pomorski put za Indiju

1499.
svajcarska postaje nezavisna republika

1512.
Selim dolazi za sultana i vlada do 1520. godine

1513.
Lav X dolazi za rimskog papu

1515.
Fransoa I dolazi za kralja Francuske

1517.
Sultan Selim osvaja Egipat. Luter izlaze svojih 95 teza o kopiji dvorske crkve u Vitenburgu. Uvodenje Luteranskog zakona

1519.
Umro Leonardo da Vinci. Magelan polazi na pomorski put oko sveta. Kortez osvaja grad Meksiko

1520.
Sulejman Velicanstveni dolazi do sultana i vlada do 1566. godine. Pod njime se Tursko carstvo prostire od Ugarske do Bagdada. Karlo V dolazi za cara

1521.
Luter pred saborom u Vormsu. 15 Marta Magelan otkriva Filipine. 26. Marta domoroci Jilipina ubijaju Magelana

1524.
Rodio se Kameons

1525.
Beber pobeduje u bitci na Panipatu, osvaja Delhi i osniva Mogulsko carstvo

1527.
Nemacke trupe pod vodstvom Karla Burbonskog, zauzimaju i pljackaju Rim

1528.
Rodio se Veroneze

1529.
Sultan Sulejman Velicanstveni opseda Bec

1530.
Pizaro upada u Peru. Papa krunise Karla V za cara. Engleski kralj Henrih VIII zapocinje spor sa papinskom vlascu

1532.
Anabaptisti zauzimaju Minster

1533.
Umro Aristo. Rodio se Montenj

1538.
Smrt Martina Lutera. Prva upotreba topova na latrama

1539.
U evropu donesen kukuruz. Osnovano drustvo Isusuva (Isusovacki red)

1543.
Umro Kopernik. Umro Hans Holbajn

1545.
Sastanak sabora u Trentu koji traje do 1563. godine radi sredivanja odnosa u crkvi

1546.
Rodio se Tiho Brahe. Ivan Grozni uzima titulu Ruskog cara. Umro car Franc I. Rodio se servantves

1549.
Prvi Isusovacki misionari stizu u Ameriku

1552.
Pasavski mir. Privremeno primirije u Nemackoj

1553.
Umro Rable

1556.
Karlo V odrice se prestola. Akbar dolazi za velikog Mogula

1558.
Umro Karlo V

1561.
Rodio se Fransis Bekon (Lord Verulan)

1562.
Uvodenje knjigopecata i stampanje prve knjige u Moskvi

1563.
Zavrsen sabor u Trentu. Reforme u katolickoj crkvi

1564.
Rodio se Galilej. Rodio se sekspir

1566.
Umro Turski sultan Sulejman Velicanstveni

1567.
Ustanak Holandana

1568.
Pogubljenje grofova Egmonta i Horna

1571.
Rodio se Kepler

1573.
Opsada Alkmara. 15 Februara ugusena seljacka buna u Hrvatskoj i Sloveniji. Voda bune Matija Gubec ubijen

1577.
Rodio se Rubens

1578.
Rodio se Harvej

1580.
Umro Kamoens, Umro Paladojo

1583.
Pohod ser Valter Raleja u Virdziniji

1588.
Umro Paolo Veroneze

1590.
Pronaden mikroskop

1592.
Umro Montenj. Prvo sadenje duhana u Evropi

1594.
Umro Tintoreto

1599.
Rodio se Velaskez

1601.
Rodio se Tiho Brahe

1603.
Dzems postaje kralj Engleske i skotske. Umro dr. Gilber

1605.
Dzehandzer dolazi do velikog Mogula

1606.
Osnivanje Virdzinijske kompanije. Rodio se Rembrant

1609.
Holandija postaje nezavisna drzava. U Strazburu se stampaju prve stampane novine pod nazivom Srazburski Izvestaj

1615.
U Frankfurtu se pojavljuju druge stampane novine

1616.
U Antverpenu u Belgiji se pojavljuju stampane novine. Umro sekspir. Umro Servantes

1617.
Pronaden je telefon

1620.
Iseljenici sa Majlfovera osnivaju New Plymouth. Prvi africki crnci (robovi) iskrcani u Dzemstaunu - Virdziniija. Sultan Sulejman II osvaja Beograd

1625.
Carls I dolazi za kralja Engleske

1626.
Umro ser. Fransis Bekon

1628.
sah Dzihan dolazi sa velikog Mogula

1629.
Carls I, pocinje da vlada bez parlamenta i odrzava takav rezim punih 11 godina

1630.
Umro Kepler

1631.
30. Maja u Parizu je odstampan prvi dnevni list pod nazivom "La Gazete"

1632.
Rodio se Levenhuk. Kralj Gustav Adolf poginuo u bitci na Licenu

1634.
Ubijen Velenstajn

1638.
Japan zabranjuje pristup evropljanima i to traje sve do 1865. godine

1640.
Engleski kralj Carls I saziva tzv. "drugi parlament". Umro Rubens

1641.
Pokolj Engleza u Irskoj

1642.
Umro Galilej. Rodio se Njutn. Pronaden Novi Zeland 13. Decembra jer je Abel Janszon Tasman sa broda primetio visoku zemlju sa belim vrhovima (beli vrhovi su bili ustvari oblaci) i prvi je ucrtao kartu postojanje novog ostrva, koje je kasnije dobilo ime Novi Zeland

1643.
Luj XVI stup na presto Francuske na kome ostaje 72 godine

1644.
Mandzurci obaraju dinastiju Ming u Kini

1648.
Vestfalski mir. Holandija i svajcarska priznate kao nezavisne drzave

1649.
Ubijen Carls I u Engleskoj

1658.
Aurangzeb dolazi na mesto velikog Mogula. Umro Kromvel. Rodio se Persel

1659.
Rodio se Aleksandar Skarlati

1660.
Carls II dolazi za kralja Engleske. Umro Velaskez

1666.
U Engleskoj pocinje da se pije caj

1669.
Umro Rembrant

1672.
Rodio se Petar Veliki u Izmajilu

1674.
Novi Amsterdam ugovorom konacno prelazi u Britanske ruke. Ime mu se menja u New York. Umro Milton

1683.
Opsada Beca od Turaka pod vodstvom Sulejmana Velicanstvenog. Poljski kralj Jan III Sobejski pomaze u odbijanju poslednje Turske navale na Bec i tako spasava grad

1685.
Rodio se Johan Sebastijan Bah. Rodio se Hendel

1688.
Britanska revolucija. Bekstvo Dzemsa II a Viljem i Marija dolaze na presto

1689.
Petar Veliku dolazi na carski presto Rusije. Seoba Srba u Austriju pod Arsenijem Carnojevicem

1694.
Rodio se Volter

1695.
Umro Persel

1700.
Pocetak racunanja nove godine od Januara meseca

1701.
Fridrih I postaje pruski kralj

1704.
Umro Dzon Lok, otac savremenih demokoratskih nacela. Osnivanje Petrograda. U Amerivi se stampaju prve novine pod nazivom "Boston new Letter". Ovaj list je bio nedeljni i donosio je vesti iz Evrope, koje su bile stare i po godinu dana. Posle 15 godina rada list "Boston News Letter" ima cetiri strane i objavljuje vesti iz inostranstva koje su strare samo 5 meseci

1707.
Umro Auranzeb. Raspad Mogulskog carstva. Rodio se Filding. Petrograd postaje ruska prestonica.

1712.
Rodio se Fridrih Veliki

1714.
Dzordz I dolazi za kralja Veilke Britanije

1715.
Luj XV dolazi za kralja Francuske

1717.
Princ Eugen (Eugeni Savojski) osvaja Beograd

1723.
Rodio se Renelds. Rodio se Adam Smit

1724.
Krunisanje ruske carice KAtarine II

1725.
Umro Aleksandar Skarlati. Umro ruski car Petar Veliki

1727.
Umro Njutn. Dzordz II dolazi na mesto kralja Velike Britaniije. Rodio se Godlsmit

1731.
Umro Difo

1732.
Rodio se Hajdin

1733.
Ogltrop osnova Dzordziju (Georgiju)

1736.
Nadir - sah upada u Indiju. Tim upadom nastaju nemiri i dvadesetogodisnje ratovanje u Indiji.

1737.
Pronalazak parobroda

1739.
Pronalazak prve zlatne rude u Rusiji

1740.
Fridrix Veliki stupa na presto. Marija Tereza stupa na presto. Kao zena nije mogla sama da primi titulu Nemacko - Rimske carice, pa je od 1745 do svoje smrti 1765 nosio titulu cara njen suprug Franc I, a zatim njen sin Jozef II

1741.
Ruska carica Jelisaveta stupa na presto

1746.
Rodio se Goja

1752.
Rodila se Fani Bernej. Odstupanje Engleza od starog kalendara. Franklin pronasao gramafon

1754.
Umro Filding

1755.
Rat izmedu Britanije i Francuske oko poseda u Americi i Indiji. Francuska ratuje u savezu sa Austrijom i Rusijom protiv Britanije i Pruske. Rat je trajao od 1755 do 1763. godine

1756.
Rodio de Mocart

1757.
Bitkna na Plaseju

1759.
Britanski general Wolf zauzima oblast Kvebek u Kanadi

1760.
Kralj Dzordz III stupa na Britanski presto

1762.
Umrla ruska carica Jesisaveta. Ubijen Ruski car Petar. Na presto dolazi njegova supruga Katarina Velika koja vlada do 1796. godine

1763.
Pariski mir : Francuska ustupa Kanadu Velikoj Britaniji. Britanci imaju prevlast u Indiji. Rodio se Zan Pol Rihter

1764.
Bitka na Beksaru

1769.
Rodio se Napolen Bonaparta, buduci Francuski car. Moreplovac Cook je prvi covek koje je opisao Novi Zeland kao plodnu zemlju oko koje zive kitovi i foke

1770.
Rodio de Betoven. Rodio se Hegel. Pronalazak vazdusne lopte (luft balon)

1772.
U Londonu pocinje da izlazi dnevni list pod nazivom "Morning Post". Ovaj list je obljavljivao vesti i iz inostranstva

1774.
Luj XVI stupa na Francuski presto. Pocetak revolucionarne drame u Americi. Umro Goldsmit

1775.
Bitka na Legsingtonu. Rodila se Dzejn Osten

1776.
Proglas nezavisnosti Sjedinjenih Americkih Drzava

1777.
Rodio se Aleksandar I Pavlovic

1778.
Umro Zan Zak Ruso

1779.
Snazna eurpcija Vezuva

1780.
Umrla carica Marija Terecija. Car Josif I nasleduje presto kao vladar svih Habsburskih zemalja

1783.
Ugovor o miru izmedu Velike Britanije i novostvorenih Sjedinjenih Americkih Drzava

1785.
Sklopljen trgovinski sporazum izmedu Porte i Rusije

1786.
Rodio se Veber

1787.
Usavotvorna skupstina u Filadelfiji stvara prvu vladu Sjedinjenih Americkih Drzava. Finansiski slom Fancuske.

1788.
Sastaje se prvi savezni kongres Sjedinjenih Americkih Drzava u New York-u- Rodio se sopenhauer. Rodio se Lord Bajron

1789.
Pocetak Jakobinske revolucije u Francuskoj. Hodza Rej osvaja Odesu. Prva skupstina austougarskih Srba u Karlovcu

1791.
Jakobinska revolucija. Kralj Frnacuske Luj VXI bezi sa porodicom ali biva uhvacen u Vareni. Umro Mocart

1792.
Na obalama Novog Zelanda pojavljuju se prvi lovci na foke. Francuska objavljuje rat Austriji. Pruska objavljuje rat Francuskoj. Bitka na Valmiju. Francuska proglasena republikom. Druga skupstina austrougarskih Srba u Temisvaru

1793.
21. Januara ubijen Luj XVI

1794.
Ubijen Robespjer. Kraj Jakobinske republike (diktature). Vlast preuzimaju Konventi

1795.
Vlast direktorijuma u Francuskoj. Napolen Bonaparta ugusio pobunu i postavljen je za komadanta armije u Italiji. Propast Poljske

1796.
Rodio se ruski car Nikola I

1797.
Napoleon Bonaparta ugovorom o miru u Kampoformiju unistava Mletacku republiku. Rodio se subert, Hajne i Balzak

1798.
Pocetak velike Francuske revolucije i pad Bastilje. Klasican primer burzoasko-demokratske revolucije koja je strusila feudalizam kao drustveni sistem i zamenila ga burzoaskim, kapitalistickim sistemom koji predstavlja pocetak nove ere u istoriji sveta. Bitka na Nilu. Napoleonov pohod na Egipat

1799.
Napolen Bonaparta se vraca u Francusku. Napolen Bonaparta kao prvi konzul dobija najvecu vlast

1800.
Zakonodavno ujedinjene Irske i Engleske Ugovor je potpisan 1.Januara 1801. Napolen napada Austriju. Bitke na Marengu (Italijansko bojiste) i Hoelindenu (Nemacko bojiste)

1801.
Potpisan ugovor o miru izmedu Francuske, Austrije i Engleske. Aleksandar I stupa na presto

1802.
Rodio se Viktor Igo

1803.
Napoleon Bonaparta, buduci Francuski car, zaposeda svajcarsku. Time nastaje novi rat

1804.
Karadorde Petrovic podize Srbe na ustanak protiv Turaka (Prvi srpski ustanak) 2. Februara u selu Orascu kod Topole. Napoleon Bonaparta proglasava se ya cara Francuske

1805.
Franc II prima titulu Austrijskog cara. Bitke na Trafalgalu, Ulmu i Austerlicu

1806.
Prusi do nogu potuceni kod Jene. Franc II odrice se titule rimsko-nemackog cara cime je i dosao kraj rimskom carstvu

1807.
Fultom u Americi izumeo parobrod. Bitke u Pruskoj Hilavi i na Fridlandu. Tilzitski mir

1808.
Napoleon namece spaniji svog brata Josipa za kralja

1810.
spanske kolonije u Americi ocepljuju se i postaju nezavisne drzave

1811.
Ruski car Aleksandar I otkazuje dalje ucesce u kontinentalnom bloku. Rodio se Franc List

1812.
Napoleonovo povlacenje iz Moskve. Poraz Napoleonove vojske. Rodio se Dikens

1813.
Posle propasti prvog Srpskog ustanka Karadorde Petrovic, voda ustanka bezi iz Srbije u Austriju.

1814.
Napoleon se odrice prestola, dolazi na presto Francuski kralj Luj XVIII. Napoleon prognan na ostrvo Elbu. Rodio se Carls Rid

1815.
Bitka kod Vaterloa (18. Juna). Becki mir. Dzordz Stivenson konstruisao lokomotivu. Kod crkve u Takovu 11. Aprila Milos Obrenovic srpski knez i ucesnik u ugusenom provom srpskom ustanku, podize II srpski ustanak protiv Turske

1816.
Rodio se Gustaf Frajtag

1817.
Umrla Dzejn Osten. 9 Marta izvedena je smrtna kazna nad Simom Makrkovicem koji je bio jedan od voda prvog srpskog ustanka protiv Turaka i praviteljstvjuscijeg sovjeta. Nalog za izvrsenje kazne izdao je licno knez Milos, zbog organizovanja pobune sa Pavlom Cunicem protiv Milosa.

1818.
Rodio se 5. Maja Karl Marks, jedan od osnivaca naucnog komunuzma i pisac "Kapitala", epohalnog dela, koje udara osnove naucnom pogledu na socijalizam i komunizam. Rodio se Turgenjev

1819.
Zahvaljujuci neumornom radu Roberta Ovena, britanski parmalament izglasava prvi zakon o uredenju rada po fabrikama

1820.
Rodio se Fridrih Engels 28. Novembra

1821.
Grcki ustanak protiv Turaka. Rodio se Flober. Rodio se Dostojevski. Napoleon Bonaparta posle neuspelog povratka u Francusku, po drugi put proteran, ovog puta na ostrvo sveta Jelena

1824.
Kralj sarl stupa na Francuski presto. Umro lord Bajron

1825.
Predata saobracaju prva zeleznica na relaciji Stokton - Derington. Car Nikola I stupa na ruski presto

1826.
Veliki pozar u carigradu koji je veci deo grada pretvorio u pepeo. Rat Rusa sa persijskim sahom, zauzimanje gradova : Tiflisa i Erivana u jednom jurisu

1827.
Bitka na Navarinu. Umro Betoven. Organizuje se prvi lov na kitove na obalama Novog Zelanda. Ovaj lov prenosi blagodati civilizacije belog coveka na Novi Zeland, a posledice toga su : unistenje foka i kitova u tom delu sveta

1828.
Umro Goja. Umro subert. Rodio se Dzordz Meredis. Rodio se Ibzen. Zakljucen veciti mir izmedu Rusije i Persije u Turkmanciji

1829.
Zakljucen mir izmedu Rusiije i Porte. Grcka proglasena nezavisnom drzavom

1830.
sarl X zbacen sa Francuskog prestola, a na njegovo mesto dolazi kralj Luj Filip. Belgija se odcepljuje od Holandije. Za kralja novonastale drzave Belgije dolazi Leopold saksonsko - korbusko - gotski. Bezuspesan ustanak Poljaka protiv Ruske vlasti. Sultan Mahmud potvrduje pravo knezu Milosu Obrenovicu da knezevsko dostojanstvo prelazi sa oca na sina

1831.
Umro Hegel. Kolera hara Evropom

1832.
Proglas Grcke za kraljevinu. Prvi zakonom o izbornoj reformi uspostavljen demokratski karakter Britanskog parlamenta. Umro Gete

1833.
Rodio se Brams

1835.
Prvi put upotrebljena rec Socijalizam. Pronaden telegraf. Knez Milos putuje u Carigrad na zahtev sultana Mahmuda. Iz Carigrada se vraca sa mnogim poklonima dobijenim od sultana, izmedu ostalog i sa sest najmodernijih topova. Rodio se Mark Tven. Rodio se Musorski

1837.
Kraljica Viktorija stupa na Engleski presto

1839.
Knez Milos napusta vladavinu u Srbiji i odlazi za Vlasku. Knez Milan stupa na vlast ali gine iste godine na Topcideru od ruke izdajnika. Englez Edward Gibbon Wakefield osnovao je u Londonu drustvo koje se bavilo kolonizacijom Novog Zenanda, kupovalo je zemljiste, nesto iz ekonomskih razloga, nesto zbog politickim merama, Novi Zeland se sve vise vezuje za Beliku Britaniju

1840.
Novi Zeland je 6. Februara proglasen i zvanicno Engleskom kolonijom. 27. Maja otvorena prva posta u Beogradu. Posle dve godine od otvaranje prve poste uvedena je i dostava posiljaka na dom. Beograd je bio centar razvoja postanske sluzbe od samog njenog nastanka. U Beogradu je glavna posta otvorena 1880. godine a bila je u Kolarcevoj ulici. Pet godina kasnije 1885. godine otvorena je saobracajna posta na zeleznickoj stanici. Moderan razvoj postanskog saobracaja pocinje tek 1923 otvaranjem jos nekoliko posta. Sve novootvorene poste nosile su naziv Beograd sa dodatkom ili Sava ili Vracar ili Berza. Iste te 1923 u to u drugoj polovini pocinje numericko obelezavanje posta. Posta u Kolarcevoj ulici dobila je broj 1, posta na zeleznickoj stanici broj 2. Knez Mihajlo Obrenovic stupa na srpski presto. Engleska kraljica Viktorija udaje se za knezevica Alberta od Saksen - Koburg - Gote. Rodio se Cajkovski

1848.
Februarska revolucija u Francuskoj. Burzoazija konacno preuzima vlast od feudalaca. Srusen je kralj Luj Filip i proglasena je druga republika. Odrzan Slovenski kongres u Pragu. Sva Nemacka na okupu u Frankfurtskom parlamentu. Pruski kralj osujecuje ujedinjenje Nemacke. Pocetak Madarske revolucije

1849.
Umro sopen. Svrsetak Madarske revolucijei Madarska postaje Austrijska provincija. Umro Edgar Alan Po

1850.
Umro Balzak. U Srbiji osnovana topolivnica

1851.
Velika svetska izlozda u Londonu. Danilo Petrovic stupa na crnogorski presto

1854.
Komodor Peri na drugom svom pohodu iskrcava se u Japan. Nikola I zauzima Turske dunavske pokrajne : Vlasku i Moldaviju. Krimski rat od 1853 do 1856 godine

1855.
Prva telegrafska linija pustena u saobracaj izmedu Beograda i Kragujevca. Telegraf je pronaden 1835. godine sto znaci da je prva telegrafska linija u Srbiji uvedena samo 20 godina nakon njegovog otkrica

1857.
Pobuna u Indiji protiv Engleza. Rodio se Suderman

1858.
Skupstina Srbije zahteva da Aleksandar Obrenovic napusti Srbiju. Svetoandrejska narodna skupstina u Srbiji zasedala je 30. Novembra. Umro Robert Oven

1859.
Knez Milos Obrenovic, na poziv narodne skupstine Srbije, od 12. Decembra 1858. godine stupa na vlast tek 25. Januara. Francusko Austrijski rat. Bitka na Madentu i Solferinu

1860.
Smrt Danila Petrovica, kneza crnogorskog. Poginuo u Kotoru od ruke nekog prognanog Crnogorca. Smrt Milosa Obrenovica 14. Septembra. Nikola Petrovic stupa na crnogorski presto. Umro sopenhauer. Mihajlo Obrenovic 14. Septembra stupa na Srpski presto

1861.
Viktorio Emanuelo proglasen prvim kraljem Italije. Abraham Linkon izabran za predsednika SAD-a. Pocetak americkog gradanskog rata. Rodio se Rabindrant Tagore

1862.
Ujedinjenje dviju podunavski drzava Vlaske i Moldavije. Rodio se Debisi

1863.
Rodio se Hauptman. Britanci bombarduju Japanska primorska utvrdenja

1864.
Maksimilijan proglasen za cara Meksika. Austrija i Pruska ratuju sa Danskom. Rodio se Rihard straus

1865.
Postavljen prvi transatlanski kabl. Predaja juznjacke vojske generala Lija kod Apotomakskurthauza. Japan otvoren za promet sa instranstvom

1866.
Pruska i Italija napadaju Austriju. Bitka na Sadovi. Rodio se Romen Rolan

1867.
Ujedinjenje Austrije i Maarske. Streljan Maksimilijan car Meksika

1870.
Napoleon III objavljuje rat Pruskoj. Umro Carls Dikens. Franfirtski mir 10. Maja. Pruski kralj Vilhem I, 18. Januara, proglasen carem Nemacke. 22. Aprila rodio se Vladimir Ilic Uljanov - Lenjin u Simbirsku sada Uljanovsku

1871.
18. Mart je zabelezen kao dan Pariske komune, tj. pocetak revolucionarne vlasti radnicke klase posle pobede proleterske revolucije u Parizu. Prva radnicka drzava trajala je 72 dana

1875.
Hercegovacku ustanak koji se prosirio na Bosansku Krajnu, a zatim i na Crnu Goru

1876.
Srbija i Crna Gora objavljuju rat Turskoj. 10 Marta obavljen prvi telegrafski razgovor u svetu. Prvi razgovor obavio je Graham Bel Vatson a prve recu koje su upucene telefonom (kako je zabelezeno) bile su "Gospodine Vatson, dodite ovamo potrebni ste mi."

1877.
Rusko - Turski rat. Sanstefanski mir. Kraljica Viktorija proglasena caricom Indije

1878.
Berlinski kongres po kome Srbija i Crna Gora postaju pravno slobodne, a Austrougarska dobija pravo da okupira Bosnu i Hercegovinu. Pocetak perioda oruzanog mira u Evropi koji traje citavih 36. godina. 3 Marta Rusija oslobodila Bugarsku od Turskog ropstva

1879.
Roden Alber Ajnstajn, 14. Marta, poznati matematicar i fizicar i autor teorije relativiteta. Ajnstajn je dobio Nobelovu nagradu za fiziku 1922. godine. Pronadena je elektricna sijalica od strane Edisona

1880.
Umro Flober

1881.
Umro Dostojevski

1882.
18. Juna rodio se Gregori Dimitrov

1883.
U Beogradu 15. Maja pri vojnom ministarstvu, otvorena prva telefonska stacija. Jedini koji je znao da se sluzi telefonom bio je Paja Mihajlovic. Telefonje samosluzio sa potrebe vojske. 14. Marta umro Karl Marks. 8. Mart proglasen za medunarodni praznik zena. Velika Britanija zauzima Egipat. Umro Turgenjev

1884.
Umro Carls Rid. Pustena u saobracaj zeleznicka pruga Beograd - Nis

1885.
Pojava prvog automobila sa pogonom na tecno gorivo. Umro Viktor Igo

1888.
9. Marta umro nemacki car Vilhem I. Na prestolu ga nasleduje Fridrih III, koji vlada do 15. Juna, sto je samo 99 dana

1889.
Na prvom kongresu Druge internacionale odluceno je da se svake godine u spomen na Cikasko krvoprolice na dan 1. Maja odrze nacionalne radnicke demonstracije. Od tada se 1. Maj slavi kao medunarodni praznik rada i borbene solidarnosti

1890.
Pocinje intenzivna izgradnja telefonskih linija u Beogradu i Srbiji. Izgradena prva hidrocentrala u NemackojNemackom kancelaru Bizmarku iznudena ostavka

1891.
Pojava prve motorne lokomotive. Pronadena prva fotografija u boji

1892.
25. Maja rodio se Josip Broz Tito u selu Kumrovecu, srez Klanjec, Hrvatsko Zagorije. Umro Tenison

1894.
Umro R. Stivenson. Baron Couvertina uspeva da realizuje svoje zalaganje za obnovu Olimpijskih igara koje su 393. godine bile zabranjene od cara Teodosija II

1895.
Ruski naucnik A.C. Popov konstruisao je prvi radio. 1. Avgusta umro Fridrih Engels jedan od osnivaca naucnog komunizma, cije je najpoznatije delo "Antidiring". Pustena u rad prva telefonska centrala u Beogradu samo 17 godina ranije od prve centrale u svetu

1896.
Bitka na Aduji. Umro Viljem Moris

1898.
Sukob izmedu Francuske i Engleske zbog Fasode. Nemacka prisvaja Kijau - Cau

1899.
Pocinje africki rat

1900.
Bokserski ustanak u Kini. Opsada stranih poslanstava u Pekingu. Umro Fridrih Nice. Umro Reskin.

1902.
Umro Emil Zola

1903.
Makedonski narod dize ustanak protiv Turske. Ilindenski ustanak. Pronalazak aviona od strane brace Rajt

1904.
Britanci upadaju u Tibet. Umro Cehov. Rusko - Japanski rat traje do 1905. godine

1906.
Unionisticka (Imperijalisticka) stranka potucena na izborima od Liberala. U pitanju je bila carinska tarifa. Umro Ibzen

1907.
Austrougarska proglasava aneksiju Bosne i Hercegovine. Umro Rimski Korsakov

1909.
G. Blerio na aeroplanu preleteo Lamans

1910.
Umro L. N. Tolstoj. Umro Mark Tven poznati Americki knjizevnik

1911.
Italija objavljuje rat Turskoj i upada u Tripolitaniju

1912.
Kina proglasena Republikom. Balkanski savez objavljuje rat Turskoj. I Balkanski rat

1913.
Drugi Balkanski rat protiv Bugarske. Krvoprolice u Londoderiju u Irskoj zbog ispada unionista

1914.
Gavrilo Princip je28. Juna izvrsio atentat u Sarajevu na austiskog prestolonaslednika Ferdinanda, sto je ujedno i povod za I svetski rat. 28. Jula Austrougarska napada Srbiju, pocetak I svetskog rata

1916.
11. Marta Srpske trupe na ostrvu Krfu posle odmora i reorganizacije prebacene na Solunski Front

1917.
Prva socijalisticka revolucija koji je izvrsila radnicka klasa Rusije u savezu sa seljastvom a pod rukovodstvom Boljsevicke partije. Svrgnuta je vlast burzoazije a uspostavljena diktatura proleterijata i republika sovjeta

1918.
11. Novembra zavrsen I svetski rat. 23. Februar oznacen kao dan rodenja Crvene armije SSSR-a. Osnovana zajednicka drzava Srba, Hrvata i Slovenaca pod nazivom Kraljevstvo Srba, Hrvata i Slovenaca koja je u to vreme imala preko 10.000.000 stanovnika. Na celu drzave dosao je kralj okruzen velikosrpskom burzoazijom

1919.
Na prvom kongresu III internacionale stvorena je kominterna sa zadatkom da se bori za ozivotvorenje diktature proleterijata i cistocu radnickih partija (od 1919 do 1921) kao i za razvijanje taktike uvlacenja masa u borbu (od 1922 do 1924).

Komunisticka internacionala je imala sedam kongresa i svi su odrzani u Moskvi. Osnovana komunisticka partija Jugoslavije (20 - 23. Aprila 1919). Versajski mir. Od Januara do Juna odrzana mirovna konferencija. Britanci se povlace iz Arhangelska. Nemacki ratni brodovi potopljeni u zalivu Skapa - Flo

1920.
Prvi sastanak Skupstine Liga naroda, iz koje se iskljucuje Nemacka, Austrija, Rusija i Turska a u kojoj nisu zastupljene ni Sjedinjene Americke Drzave. Poljska napada na SSSR. Drugi kongres komunisticke internacionale.

1921.
Medusaveznicka kontrolna vlast u Carigradu. U vasingtonu se sastaje konferencija sa pomorsko razoruzanje (predsedavao predsednik Harding). Treci kongres komunisticke internecionale

1923.
Slom Nemacke valute i uvodenje "rentermarke". U BUgarskoj u Junu mesecu prevrat i zbacivanje Stambolskog. U Bugarskoj u Septembru mesecu neuspeli ustanak pod vodstvom komunista. Peti kongres komunisticke internacionale

1925.
Francuzi u Maroku napadnuti od Abdel - Rima a u Siriji od Druza. U Nemackoj uvedena zlatna marka. Ali Riza Kan zbacuje Persijskog saha, da bi se kasnije i sam proglasio sahom

1926.
Generalni strajk radnikau Velikoj Britaniji. Do njega dolazi zbog nemogucnosti da se izvuce dobitak uz ugljenih radnika, ako im se odobri pristojna zarada. sesti kongres komunisticke internacionale

1928.
U Aprilu mesecu kominterna salje otvoreno pismoclanovima KPJ

1929.
Od 1929 do 1933. godine traje velika svetska ekonomska kriza. Kralj Aleksandar Karadordevic uvodi diktaturu u Jugoslaviji. Ubijen Dura Dakovic. SSSR donosi petogodisnji pla

1931.
Japanci okupiraju Mandzuriju

1932.
Japan napada Kinu

1933.
Adolf Hitler dolazi na vlast u Nemackoj

1934.
Josip Broz Tito izasao sa robije i usao u Centralni Komitet Komunisticke Partije Jugoslavije. U decembru odrzana IV zemaljska konferencija KPJ. KRalj Jugoslavije Aleksandar Karadordevic ubijen u Marseju prilikom zvanicne posete Francuskoj

1936.
Fasisticka Italija napada Etiopiju. VII Kongres komunisticke internacionale proklamuje jedinstvo radnickih partija u borbi protiv fasizma.

1935.
Hitler pripaja Carsku oblast. U Junu mesecu je formirana vlada Kraljevine Jugoslavije na celu sa Milanom Stojadinovicem

1936.
U Junu mesecu komunisticka partija Jugoslavije odrzava savetovanje u Moskvi. Na istom savetovanju se formira rukovodstvo KPJ na celu sa Josipom Brozom Titom. Gradanski rat u spaniji koji traje do 1939. godine. Hitlerova Nemacka pripaja Rajnsku oblast. Stvaranje osovine Rim - Berlin - Tokio

1937.
12. Marta umro poznati fizicar, elektrotehnicar i pronalazac Mihajlo Pupin. Japan vrsi invaziju na Kinu. Osnovane komunisticke partije Slovenije i Hrvatske

1938.
Minhenski sporazum izmedu Hitlera i Musolinija sa jedne strane i Cemberlena i Daladea sa druge strane, kojim je predvidena podela Cehoslovacke. Hitlerova Nemacka pripaja Sudetsku oblast. Anslus Austrije. Formiran novi privremeni centralni komitet Komunisticke partije Jugoslavije u zemlji. Poslednji parlamentarni izbori u kraljevini Jugoslaviji.

1939.
1. Septembra Hitlerova Nemacka napada Poljsku koja biva okupirana do Oktobra a 3. Septembr pocinje Drugi svetski rat. Engleska i Francuska 3. Septembra objavljuju rat Nemackoj. Pad vlade Milana Stojadinovica. Hitler okupira Cehoslovacku. U Septembru mesecu Sovjetske trupe ulaze u Poljsku. Rat izmedu SSSR i Finske. U Avgustu mesecu sklopljen je sporazum izmedu Cvetkovica i Maceka i stvorena je vlada u koju su usli predstavnici NSS-a

1940.
U Estoniji, Letoniji i Litvaniji proglasena Sovjetska vlast. Od 19 do 23. Oktobra odrzana V zemaljska konferencije komunisticke partije Jugoslavije. Na konferenciji je prisustvovalo 104 delegata iz svih krajeva Jugoslavije. Glavni izvestaj na konferenciji podneo je Josip Broz Tito. Nemci preduzimaju okupaciju severnih skandinavskih zemalja. U toku Maja i Juna Nemacka vojan sila okupirala Belgiju, Holandiju, Luksemburg i Francusku. Nemacka pojacava akcije i napada na Englesku. U Decembru mesecu Englezi vrse protivofanzivu u severnoj Africi

1941.
Predsednik vlade kraljevine Jugoslavije Cvetkovic i ministar spoljnjih poslova, 25. Marta, potpisuju u Becu pristupanje Kraljevine Jugoslavije Trojnom paktu Rim - Berlin - Tokio. 27. Marta u celoj Jugoslaviji demonstracije protiv pristupanja Trojnom paktu. Pod vodstvom komunista narod obara vladu Cvetkovic - Macek. 6. Aprila napad fasisticke Nemacke, Italije, Madarske i Bugarske na Jugoslaviju. 10. Aprila fasisticka grupa pristalica Ante Pavelica na celu sa Kvoternikom usla u Zagreb i zajedno sa Nemcima proglasava Nezavisnu Drzavu Hrvatsku, odvajanjem Hrvatske od Jugoslavije. 13. Aprila vlada Kraljevine Jugoslavije koja se nalazi na Palama kod Sarajeva, izdala je naredenje vrhovnoj komandi da stupi u pregovore sa Nemcima radi potpisivanja primirija. Nemci odbijaju pregovore i zahtevaju bezuslovnu kapitulaciju. Vlada i kralj beze za Kairo. 17. Aprila u zgradi Cehoslovacke ambasade, predstavnici vrhovne komande Kraljevine Jugoslavije Aleksandar - Cincar Markovic i general Radivoje Jankovic, potpisali su sa Nemcima kapitulaciju Jugoslavenske vojske. Uslovi kapitulacije bili su sramni za jugoslovensku vojsku. Vec 18. Aprila je prestao svaki organizovani otpor jugoslovenske vojske. Okupacijom jugoslovenske teritorije su podeljene na : deo Slovenije, Dalmacije, Bosne i Hercegovine, Sandzaka, Crna Gora i deo Makedonije je dosao pod okupaciju italijanske vojske. Deo Slovenije, Srbija i Banat su podpali pod okupaciju Nemacke. Nemci drze punu kontrolu nad novostvorenom takozvanom drzavom HND koja obuhvata najveci deo Hrvatske, Bosne i Hercegovine, Slovenije i Dalmacije a Srem, Backa, Banat, Medumurje i Prekomurje predati su Hortijevoj Madarskoj. Deo Makedonije i deo istocne Srbije okupirala je Bugarska. 22 Juna Nemacka napada na SSSR. 7 Jula narod Srbije na celu sa komunistickom partijom Jugoslavije dize ustanak protiv nemackih oruzanih snaga u Beloj Crkvi kod Krupnja. 10. Jula ustase streljaju Ognjena Pricu, Otokara Kersovanija i Bozidara Adziju. 13. Jula narod Crne Gore pod vodstvom komunisticke partije Jugoslavije dize ustanak protiv Nemackog i Italijanskog okupatora. 22. Jula narod Slovenije pod vodstvom komunisticke partije Jugoslavije dize ustanak protiv Nemackog i Italijanskog okupatora. 27. Jula narodi Hrvatske i Bosne i Hercegovine dizu ustanak protiv Nemaca i Italijana, otpocinje organizovana oruzana borba protiv ustasa i vojske novonastale Nezavisne Drzave Hrvatske. 14. Avgusta formoran prvi partizanski odred u Sremu. Potpisana Atlantska povelja. 26. Septembra savetovanje u Stolicama. 11. Oktobra ogranizovane su prve grupe Makedonskih partizana. Pocinje ustanak Makedonskog naroda protiv Nemaca i Italijana pod vodstvom Komunisticke partije Jugoslavije.U drugoj polovinni Septembra pocela je I neprijateljska ofanziva, od strane Nemaca i Kvislinga protiv partizanskih odreda Jugoslavije. Napad je izvrsen prvo u Macvi gde je vec uveliko plamteo narodni ustanak. Partizanske jedinice duze vremena drzale su u opsadi sabac. Oko sapca su se takode vodile borbe. Nemci nisu uspeli da razbiju blokadu sapca. U ovoj ofanzivi nemacki vojnici unistilu su veci broj sela. Ubili su preko 6.000 stanovnika tog kraja a u logor odveli preko 22.000. 21 Oktobra vrse pokolj u Kragujevcu gde su streljali oko 7000 gradana. Iz gimnazije su izvodili su cele razrede zajedno sa profesorima na streljanje. Pokolji se redaju dalje i u ostalim mestima. Streljano je 2000 gradana Kraljeva. Nedicevi cetnici Ljoticevci glavninom snaga napadaju partizane na Kosmaju, duz puta Beograd - Kragujevac - Nis i na Rudniku. U ovim borbama izdajnici i Nemci trpe gubitke i sve do kraja Novembra neuspevaju potisnuti partizane. 7. Kotobra prva partizanska baterija otvara vatru na Nemacki garnizon u Kraljevu. Taj dan se slavi kao dan artiljerije JNA. U drugoj polovini Novembra Nemci sa domacim izdajnicima preduzimaju napad na slobodnu teritoriju Uzica iz pravca Valjeva, Krusevca, preko Kragujevca i Gornjeg Milanovca i dolinom Morave. 29. Novembra na Kadinjaci, ispred Uzica, radnicki bataljom sa jos nekim jedinicama suprotstavlja se Nemackoj diverziji koja nastupa od Valjeva. Partizani ne odstupaju do pogibije poslednjeg borca. Tu je poginuo i Dusan Jerkovic Komadant I bataljona. U toku Oktobra i Novembra partizani oslobadaju Prokuplje, Lece, Lebane, Medvedu i Vlasotice stvorivsi slobodnu teritoriju veceg obima. 7. Septembra Italijanske oruzane snage Dalmacije krecu na Bosansku Krajnu i Liku. U toku Oktobra 1941. godine Italijanske trupe vrse ofanzivu u Dolenjskoj i Notranjskoj. Oktobra meseca formiran je prvi Licki partizanski odred. Istog meseca Licki partizani oslobadaju Lapac. 22. Decembra u mestu Rudo formirana je I proleterska brigada, od delova partizanskih jedinica koje su se povukle iz Srbije i dva Crnogorska partizanska bataljona. Za komadanta prve proleterske brigade postavljen je komadant posavskog partizanskog odreda Koca Popovic, a za politickog komesara Filip Kljaic - Fica, obucarski radnik iz Beograda. Dan stvaranja prve proleterske brigade slavi se kao dan stvaranja Jugoslovenske Narodne Armije.

1942.
1. Marta osnovana je II proleterska brigada od partizanskih jedinica NOB-a Jugoslavije. 13. Marta poginuo Zikica Jovanovic spanac narodni heroj. On je prvi opalio ustanicku pusku 7. Jula 1941. godine. 15. Juna osnovana je prva brigada partizanskih odreda u Hrvatskoj. 18. Juna osnovana je prva Crnogorska brigada NOB-a kod sela LJubinje u Istocnoj Bosni. U Maju u Junu formirane su III, IV i V proleterska brigada. 14. Januara pocinje II neprijateljska ofanziva protiv NOB-a u istocnoj Bosni. Oko 30.000 okupatorskih vojnika sa domacim izdajnicima krenulo je na oko 4.500 boraca I proleterske brigade, Romanijskog i Bircanskog odreda Zvijezda. Vrhovni stab je na vreme otkrio pripremu neprijateljske ofanzive pa je blagovremeno pripremio plan dejstva partizana, tako da neprijatelj nije uspeo da unisti partizanske snage. Teze gubitke partizani su imali u selu Pjenovcu 21. Januara kad je poginulo 59 boraca. Tom prilikom pogi